Saemieh

Orrestaaren tjïelte lea biehkie Sveerjeste, men aaj biehkie Saepmeste, saemiej laante. Saepmie lea abpe noerhte dajve Noerhtekalotteste, russlaanten Kola-njarkeste luvlielisnie sveerjen laantedajvese Dalarna åarjene. Saemieh akte veartenen aalkoealmetjistie. Aalkoealmetje lea almetjedåehkie mah seamma sijjesne orreme, jïh jïjtje kultuvrem jïh gïelem åtna.

 

Saemieh leah båatsoen ektesne tjatneme. Daan biejjien ajve medtie 10 % saemijste Sveerjesne gïeh båatsojne gïetedieh jïh histovrijen mietie ij leah gaajhkem dejnie barkeme. Mohte bovtsh leah orreme saemiej vihkielommes baalhka. Dïhte eelki dah gedtiej rahtjemem dåeriedin vaeriej jïh mearoegaedtien gaskem jïh aejkien mietie jienebe jïh jienebe bovtsh utniejin. Boelhkesne saemieh edtjien dej skaehtiem maeksedh bovtsigujmie. Dellie tjoerin jienebe bovtsh utnin guktie galkin maehtedh skaehtiem maeksedh.  

 

Guektien gïerten jaepesne krievviem jïh abpe fuelhkiem juhtin skåajjeste mearoegaedtien lïhke bæjjese vaeride. Juhteme meehtie medtie 40 mijlh. Eenje juhtieh krievviem vaereste skåajjese jïh skåajjeste vaaran mohte daan biejjien ij abpe fuelhkiem daarpesjh vaedtsedh.

 

 

 

Saemienfåvhta

Gosse saemieh 1600-låhkoen aalkoevisnie eelkien dej skaehtiem maeksedh gööline jïh bovtsine, sijjeste naehkijste jïh dueljijste, staate åadtjoeji dan jïjtje ealoeh. Dejtie sjïere saemienfåvhtah ryöjnesjin.

 

 

Såaknesaemieh

Såaknesaemieh åadtjoejin baalhkah såaknesne gosse dah hierkieh leekin, gaetskiejin jïh njellin, men aaj gaahtoeh jïh bïenjh. Dah lin aaj daamtaj væjkeles roehtsigujmie barkedh jïh darjoejin gaskem jeatjah kåarjh jïh nuehtierïejhph. Gosse båantaj tabuem hierkieleekemen vööste orriji dellie dah saemieh vætnarassjh sjïdtin jïh såaknesaemieh haajpanin 1800-låhkoen minngiegietjesne.

 

Vuemiesaemie

Vuemiesaemie krievviestuhtjem åtna gaavalohkigujmie. Gaavalohkh utnin jïh gedtieh dejgujmie tjöönghkin. Gedtieh gååvnesin gaskoeh 1800-låhkoen raajan. Vuemiesaemieh åejviejielemh lin gööleme jïh vïjreme. Bovtsh boelhkine rahtjedin jïh boelhkine vihte dejtie tjöönghkin, jïh vuesiehtimmien gaavhtan dejtie buhtjin.